Cắm trại ở Đơn Dương hấp dẫn vì có bãi cỏ ven hồ Đa Nhim mùa khô, đồi thông, sương sớm trên thung lũng và bầu trời đêm ít ánh đèn. Nhưng nơi này không có nhiều khu cắm trại có dịch vụ như quanh Đà Lạt; phần lớn đất là đất ở, đất sản xuất có chủ, rừng thông do các đơn vị lâm nghiệp quản lý và bảo vệ. Muốn cắm trại đúng cách, bạn cần chọn chỗ hợp lý, hỏi chủ đất hoặc chính quyền, cẩn thận với lửa và mang hết rác về.
Bài này dành cho nhóm bạn, gia đình muốn ngủ lều một hai đêm hoặc dã ngoại trong ngày. Nội dung gồm cách chọn chỗ, xin phép, an toàn thời tiết và lửa, chuyện vệ sinh, rác, cùng danh sách đồ nên mang. Không nêu tên hay giá của khu cắm trại cụ thể nào vì những thông tin này thay đổi thường xuyên.
Thực tế cắm trại ở Đơn Dương
Ở Đà Lạt và vùng lân cận có nhiều khu cắm trại tư nhân với lều dựng sẵn, nhà vệ sinh, bãi đỗ xe. Ở Đơn Dương, số nơi như vậy ít hơn nhiều và thay đổi theo thời gian; một số vườn, trang trại nhận khách dựng lều trên đất của mình, một số bãi trống ven hồ được người địa phương và khách quen ra cắm trại tự phát. Không có danh sách chính thức nào đầy đủ.
Điều đó có nghĩa là bạn phải chủ động hơn: tìm hiểu trước, hỏi người quen, hỏi chủ đất, và chấp nhận rằng nhiều chỗ trông đẹp trong ảnh thật ra là đất riêng, đất rừng không được cắm trại. Ngược lại, một khi tìm được chỗ phù hợp, bạn sẽ có một đêm yên tĩnh hiếm hoi, xa đám đông và tiếng nhạc của các khu cắm trại đông khách.
Cắm trại tự phát ở bãi trống cũng không có nghĩa là muốn làm gì thì làm. Bãi cỏ ven hồ là nơi chăn thả gia súc của người dân, gần khu vực công trình thuỷ điện; đồi thông là rừng có chủ quản lý. Mỗi nơi có những quy định và tập quán riêng mà người cắm trại phải tôn trọng.
Chọn chỗ dựng lều
Đất bằng, cao ráo. Chọn chỗ hơi nhô cao để nước mưa không đọng dưới lều. Tránh chỗ trũng, lòng suối cạn, chân dốc, nơi nước có thể dồn về khi mưa. Kiểm tra mặt đất, dọn đá nhọn, cành khô trước khi dựng.
Cách xa mép nước. Ven hồ Đa Nhim, mực nước có thể thay đổi, bờ đất mềm, có bùn bên dưới lớp cỏ. Dựng lều cách xa mép nước, ở chỗ đất chắc. Đêm tối, đi lại gần mép hồ rất dễ trượt chân.
Có chắn gió. Gió ở Đơn Dương mạnh, nhất là mùa khô và gần đèo. Dựng lều ở chỗ có đồi, hàng cây hay vật chắn tự nhiên phía hướng gió; cắm cọc chắc, căng dây đủ. Quay cửa lều tránh hướng gió chính.
Không dưới cây chết, cành khô. Cành khô có thể gãy rơi khi gió mạnh. Tránh dựng lều ngay dưới cây chết hay cành lớn đã mục. Cũng tránh dựng ở gốc cây cao đứng một mình giữa bãi vì nguy cơ sét.
Tránh lối đi và bãi chăn thả. Không dựng lều chắn đường đi làm, lối dắt bò của người dân. Hỏi xem bãi đó có ai thả gia súc ban ngày không để chọn góc ít làm phiền nhất.
Xin phép: hỏi ai và hỏi gì
Phần lớn rắc rối khi cắm trại đến từ việc không hỏi trước. Vài nguyên tắc:
- Trên đất vườn, đất trang trại: hỏi chủ đất, thoả thuận rõ chỗ dựng lều, chỗ đỗ xe, có được dùng nhà vệ sinh, nước không.
- Ở bãi ven hồ gần thôn: hỏi người dân gần đó hoặc trưởng thôn xem có được cắm trại không, có ai thả bò ở đó không.
- Trong rừng thông: rừng có đơn vị quản lý; cắm trại, đốt lửa trong rừng thường bị hạn chế, nhất là mùa khô. Nếu muốn, hỏi đơn vị quản lý rừng hoặc chính quyền xã.
- Gần khu vực công trình thuỷ điện: không cắm trại trong khu vực có biển cấm, rào chắn hay gần đập, cửa nhận nước.
- Đi theo nhóm đông, có loa, có lửa trại: báo trước với chính quyền xã hoặc thôn để tránh hiểu lầm.
Khi được nhận, hãy tôn trọng thoả thuận: giữ yên tĩnh sau giờ khuya, không mở rộng chỗ dựng lều quá mức đã hỏi, dọn sạch trước khi đi. Một nhóm cắm trại cư xử tốt sẽ giúp những nhóm sau được đón tiếp dễ dàng hơn.
Lửa: nguy cơ lớn nhất trong rừng thông
Rừng thông quanh Đơn Dương rất dễ cháy vào mùa khô. Lá thông khô phủ dày dưới tán, nhựa thông bắt lửa nhanh, gió mạnh có thể thổi một đốm lửa nhỏ thành đám cháy trong vài phút. Mỗi mùa khô, các lực lượng bảo vệ rừng ở Lâm Đồng đều phải căng mình phòng cháy, và nhiều vụ cháy bắt nguồn từ lửa do con người để lại.
Quy tắc đơn giản: không đốt lửa trại trong rừng thông, nhất là vào mùa khô. Không vứt tàn thuốc, không để bếp cồn, bếp ga gần lá khô. Nếu cần nấu ăn, dùng bếp ga mini đặt trên mặt đá hay đất trống đã dọn sạch lá, có người trông suốt thời gian nấu, và tắt hẳn khi xong. Luôn để sẵn một can nước bên cạnh.
Nếu ở trên đất vườn, bãi trống xa rừng và chủ đất cho phép đốt lửa, hãy dùng chỗ đốt có sẵn hoặc khoanh vòng bằng đá, dọn trống xung quanh, giữ lửa nhỏ, không đốt khi gió to. Trước khi ngủ hay rời đi, dập lửa bằng nước, khuấy than, dội thêm nước cho đến khi sờ tay vào thấy nguội. Lửa trại chưa tắt hẳn là nguồn cháy nguy hiểm nhất.
Nếu phát hiện cháy rừng, rời ngay khỏi khu vực theo hướng ngược chiều gió, báo cho người dân gần nhất, chính quyền xã hoặc lực lượng kiểm lâm. Không cố tự dập đám cháy lớn.
Thời tiết đêm trên cao nguyên
Ban ngày ở Đơn Dương có thể nắng ấm, nhưng đêm xuống nhiệt độ hạ nhanh, nhất là mùa khô với trời quang. Sương đêm đọng trên lều, mặt cỏ ướt sũng vào sáng sớm. Túi ngủ mỏng dành cho vùng nóng thường không đủ ấm; mang túi ngủ phù hợp, tấm cách nhiệt lót dưới, áo ấm, mũ len, tất dày cho ban đêm.
Mùa mưa thì giông chiều và mưa đêm là chuyện thường. Lều cần có tấm che mưa, đường may chống thấm, rãnh thoát nước quanh lều. Khi có giông, sét là mối nguy thật trên bãi trống ven hồ, đồi cao. Không cắm trại ở chỗ cao nhất của đồi trọc, không đứng dưới cây cao một mình. Nếu nghe sấm gần, vào xe ô tô đóng kín cửa là nơi trú tương đối an toàn hơn lều.
Theo dõi dự báo thời tiết trước khi đi và trong suốt chuyến. Nếu có cảnh báo giông mạnh, mưa lớn kéo dài, hoãn cắm trại hoặc chuyển sang ở nhà nghỉ trong vùng. Đêm cắm trại đẹp nhất là đêm khô ráo, trời quang, gió nhẹ. Những đêm như vậy thường rơi vào giữa mùa khô, nhưng cũng là lúc lạnh nhất về đêm, nên chuẩn bị đồ ấm kỹ hơn.
Vệ sinh, nước và rác
Ở những chỗ cắm trại tự phát không có nhà vệ sinh, cần chuẩn bị trước. Hỏi chủ đất có được dùng nhà vệ sinh của gia đình không. Nếu không, đi vệ sinh cách xa nguồn nước, xa lối đi, đào hố nông và lấp lại; giấy vệ sinh mang về, không vứt lại. Tuyệt đối không làm bẩn nguồn nước của hồ, suối mà người dân và gia súc dùng.
Nước uống nên mang đủ từ khu dân cư. Nước hồ, nước suối không nên uống trực tiếp, kể cả khi trông trong, vì có thể nhiễm vi sinh vật từ phân gia súc hay dư lượng hoá chất từ ruộng rau ven bờ. Nước rửa bát, rửa mặt đổ cách xa mép nước, không dùng xà phòng, nước rửa chén trực tiếp xuống hồ.
Rác là vấn đề lớn nhất ở các điểm cắm trại tự phát. Chai nhựa, túi nilon, hộp xốp, vỏ lon bỏ lại không chỉ xấu cảnh mà còn bị gia súc ăn phải, bị nước mùa mưa cuốn xuống hồ. Nguyên tắc là mang vào bao nhiêu, mang ra bấy nhiêu. Mang sẵn túi rác lớn, phân loại nếu được, và bỏ ở chỗ có thùng rác trong khu dân cư. Nhặt thêm vài món rác người khác bỏ lại là cách nhỏ để giữ chỗ đẹp cho lần sau.
Đồ nên mang cho một đêm cắm trại
Danh sách dưới đây dành cho một đêm ở bãi tự phát hoặc vườn có ít tiện nghi; nếu cắm trại ở nơi có dịch vụ, có thể giản lược.
- Lều có tấm che mưa, cọc chắc, dây căng; tấm lót chống ẩm dưới lều.
- Túi ngủ đủ ấm cho đêm cao nguyên, tấm cách nhiệt, gối hơi; áo ấm, mũ len, tất dày.
- Bếp ga mini, nồi nhỏ, bật lửa; can nước để nấu và để phòng cháy.
- Nước uống đủ cho cả nhóm, đồ ăn dễ chế biến; hộp kín đựng thức ăn để tránh côn trùng, chó mèo.
- Đèn pin, đèn đội đầu, pin dự phòng, sạc dự phòng.
- Áo mưa, giày bám tốt, dép đi trong lều.
- Túi sơ cứu cơ bản, thuốc cá nhân, kem chống côn trùng.
- Túi rác lớn, giấy vệ sinh, khăn ướt, xẻng nhỏ.
Báo cho người ở nhà biết nơi mình cắm trại và thời gian dự kiến về. Sóng điện thoại ở một số bãi ven hồ, đồi xa có thể yếu; đừng trông chờ hoàn toàn vào điện thoại khi có chuyện.
Những điều đẹp nhất của một đêm ở Đơn Dương
Nếu mọi thứ thuận lợi, một đêm cắm trại ở Đơn Dương có những khoảnh khắc khó tìm ở thành phố. Bầu trời mùa khô ít mây, xa đèn đường, có thể nhìn thấy rất nhiều sao. Đêm yên tĩnh, chỉ có tiếng gió qua rặng thông, tiếng côn trùng và đôi khi tiếng xe tải chở rau chạy xa xa trên quốc lộ, nhắc rằng vùng rau đang thức để kịp chuyến hàng sáng.
Sáng sớm, sương phủ trên mặt hồ và các thung lũng, mặt trời lên từ phía đồi. Từ lều bước ra, bạn thấy cảnh người dân dắt bò ra bãi, xe máy chở rau đi ngang. Pha một ấm trà nóng, ngồi nhìn sương tan dần, rồi thu dọn sạch sẽ, để lại bãi cỏ y như lúc đến. Đó là cách cắm trại mà người địa phương và những người khách sau sẽ biết ơn bạn.
Câu hỏi thường gặp
Có được cắm trại ở ven hồ Đa Nhim không?
Nhiều người cắm trại ở các bãi cỏ ven hồ vào mùa khô, nhưng cần hỏi người dân gần đó hoặc trưởng thôn trước, tránh khu vực công trình thuỷ điện và nơi có biển cấm. Dựng lều cách xa mép nước, ở chỗ đất chắc, vì mực nước và độ mềm của bờ thay đổi.
Có được đốt lửa trại ở Đơn Dương không?
Trong rừng thông, nhất là mùa khô, không nên và thường không được đốt lửa vì nguy cơ cháy rừng rất cao. Trên đất vườn, bãi trống xa rừng, chỉ đốt khi chủ đất cho phép, giữ lửa nhỏ trong vòng đá, không đốt khi gió to và dập tắt hoàn toàn trước khi ngủ.
Đơn Dương có khu cắm trại có dịch vụ không?
Có một số vườn, trang trại nhận khách dựng lều, nhưng số lượng ít hơn quanh Đà Lạt và thay đổi theo thời gian. Không có danh sách chính thức đầy đủ. Nên hỏi người quen trong vùng hoặc tìm thông tin mới cập nhật, hỏi rõ tiện nghi trước khi đi.
Cắm trại mùa nào ở Đơn Dương hợp nhất?
Mùa khô thường hợp hơn vì ít mưa, đường khô, bãi cỏ ven hồ lộ rộng và trời đêm quang. Nhưng mùa khô cũng là mùa gió mạnh và nguy cơ cháy rừng cao, cần cẩn thận với lửa. Mùa mưa có giông và sét, không nên cắm trại ở bãi trống, đồi cao.
Đêm ở Đơn Dương lạnh cỡ nào, cần mang gì?
Ban đêm nhiệt độ hạ nhanh so với ban ngày, nhất là đêm quang mùa khô, có sương đọng. Nên mang túi ngủ đủ ấm, tấm cách nhiệt lót dưới, áo ấm, mũ len và tất dày. Túi ngủ mỏng dùng cho vùng nóng thường không đủ ấm trên cao nguyên.
Có nên uống nước hồ, nước suối khi cắm trại không?
Không nên uống trực tiếp. Nước hồ, suối có thể nhiễm vi sinh vật từ phân gia súc hoặc dư lượng hoá chất từ ruộng rau ven bờ. Mang đủ nước uống từ khu dân cư; nếu buộc phải dùng nước tự nhiên, cần lọc và đun sôi kỹ trước khi uống.